jueves, 15 de noviembre de 2012

Masonería en Pontevedra (VIII): Entre América e A Guarda. (1)



A estancia en América, sobre todo en determinados países, foi considerada polas autoridades encargadas da investigación sobre a masonería e tamén por moitos veciños, como un signo que aumentaba a probabilidade de pertenza a esta organización. É moi significativa a investigación levada a cabo na vila de A Garda polo brigada, comandante de posto da Guardia Civil naquela localidade, Julio López Gómez, a quen lle ordenaron “investigar si en esta localidad existen elementos afiliados a Sectas o Logias Masónicas y cuanto se relacione con el funcionamiento de estas”.
    Este brigada chamou a declarar a numerosas testemuñas e sospeitosos; varios repiten afirmacións como: “Que por referencias  y al decir de la gente, todos aquellos que residiendo en esta Villa hayan estado en América son masones y especialmente los de posición desahogada, pero no puede precisarlos” (manifestación de E.P.S. O 14-6-1937), “por referencias de los vecinos sabe que a todo aquel que ha estado en Puerto Rico le tildan de masón” (S.F.S. O 14-6-1937). Algúns dos declarantes recoñecen que, cando estiveron no estranxeiro, pertenceron á masonería, outros basean as súas manifestacións nos rumores públicos xa que “es muy difícil poder asegurar los elementos que pertenecen a la masonería por el secreto que guardan entre sí”.
    Un informe da Guardia Civil,  consistente na relación de persoas da demarcación relacionadas coa masonería, froito das pescudas e interrogatorios levados a cabo polo citado brigada, fai constar nunha nota final: “Cabe sospechar que casi todos los que han estado en América están afiliados a alguna Sociedad de las llamadas secretas aún que (sic) no sean socios activos”.
    Unha testemuña que destaca pola exhaustividade  e rotundidade que manifesta é a dun médico da localidade; comeza afirmando “Que le consta que existen masones en esta villa de la Guardia, unos masones en España y otros oriundos de San Juan de Puerto Rico” e relaciona un total de 16 persoas, entre elas: Serafín González Núñez que

 ha buscado prosélitos en esta  localidad, carente de religión católica, ha actuado en política extremista, es inmoral y en general, mala persona, tiene un hijo huído de la persecución de las Autoridades por su intervención en los sucesos revolucionarios y otro condenado a prisión por la misma causa
 José Benito Sobrino por “Masón de toda la vida con alarde de serlo, militó  con los partidos de izquierda, espiritista, indiferente en cuestión religiosa e inclinado en contra de esta doctrina”; Joaquín Trigo Sobrino e señora, “Ambos masones y por su manera de ser se encuentra en situación de actividad sospechosa, son anti-católicos”.
    No citado informe, titulado “Relación de los individuos de la demarcación de este puesto que se dice pertenecen o pertenecieron a sectas Masónicas”, relaciona as seguintes persoas: o alcalde Brasilino Álvarez Sobrino de quen fai as seguintes observacións: “Fue sentenciado a muerte, le ejecutaron embargo por 700.000 pesetas, quiso constituír un Centro con el nombre de Ateneo de tal carácter masónico, dirigentes el y los Noyas, Juan y Manuel, dícese asimismo que el Brasilino tenía una nota de adscritos cuyos nombres relaciono y señalo con paréntesis”; (Joaquín Trigo Sobrino) a quen valoran os bens en 200.000 pesetas, Valentín Trigo Sobrino “vive hotel Tecla”; Emilio Álvarez Alonso, con comercio de reloxería e que “reside en Vigo, fue en América y se supone continúa en activo en España; (Serafín Flores Sobrino) con bens valorados en 80.000 pesetas “fue en América, hoy se dice se encuentra pasivo”;  (Francisco Sobrino (a) El Divorciado) que estaba na fronte servindo no Tercio; (José Mª Baquero) de Tamuxe (O Rosal) con bens por importe de  20.000 pesetas; José Benito Sobrino Rodríguez, sen bens e membro pasivo; (Antolín Silva Vicente), 30.000 pesetas en bens; (Celso Candeira Pérez) con fábrica de serrería; (Antolín Troncoso Vicente), 4000 pesetas en bens; José Vicente Melón, con bens por importe de 80.000 pesetas “fue en América, se dice se encuentra en pasivo” e Camilo Carrero Lorenzo, de Camposancos “fue sentenciado a muerte igual que el Brasilino”.

domingo, 28 de octubre de 2012

Masonería en Pontevedra (VII): Ponte Sampaio.


A afiliación ao partido Unión Republicana era motivo dabondo para ser considerado sospeitoso de masonería; certo é que o seu principal dirixente, Diego Martínez Barrio, era Gran Mestre do Gran Oriente Español e foi condenado o 13 de setembro de 1941, en rebeldía, polo delito de masonería con todos os agravantes, a 30 anos de reclusión maior e accesorias, dada a súa contínua y celosa actividad masónica. Tamén era certa a presenza dun número significativo de masóns nas filas do citado partido.
En diversas fichas pertencentes ao TERMC, no Centro Documental de la Memoria Histórica de Salamanca, aparece información sobre distintas persoas do antigo concello de Ponte Sampaio (anexionado en 1960 a Pontevedra), acusados de afiliación masónica e dos que trato a continuación:
Casimiro Reyes Pazos, “Cagaleche”, desempeñaba o cargo de fiscal municipal; faise constar o seu pasado político: Partido Radical-Socialista (1931-34), Partido Radical (1935) e despois pasouse ao Partido do Centro polo que foi propagandista nas eleccións de febreiro de 1936. “Al entrar el Frente Popular organizó el partido de Unión Republicana de las huestes de Martínez Barrio el gran masón”; figuraba na directiva de U.R. Aparte de masón, acúsano de recibir por correo uns sobres, nos últimos días de xuño do 36, “suponiéndose que era documentación sobre el movimiento revolucionario”.
Outro que aparece como organizador de Unión Republicana e masón é Juan Tenorio Álvarez, antigo alcalde radical- socialista (1933-34). Afírmase que fora o fundador e presidente da Sociedad Obrera de Arcade, afiliada á UGT, e que “ Fué comisionado para entrevistarse con el Gobierno Civil y amenazarle con huelgas obreras”. Engádese que estaba casado polo civil e que odiaba todo o referente á relixión católica. No Diario de Pontevedra (16-9-1938) aparece a orde da Comisión Provincial de Incautación de Bienes mandando instruír expediente sobre declaración de responsabilidade civil.
Non se libra tampouco das acusacións o propio alcalde franquista, Gregorio Fernández Barros, que, segundo aparece na ficha 
es masón; hizo las prácticas como principiante en la Logia de la calle de Obra Pía en La Habana. Ha votado la candidatura íntegra del Frente Popular en las elecciones del 16 de Febrero de 1936, haciendo propaganda reservada a favor del mismo. 
Recálcase a súa condición de comerciante e que se servía da  presenza na alcaldía para ocultar feitos e actividades políticas dos seus clientes, ademais
 como es tendero no secunda las órdenes de la Superioridad respecto a precios de artículos de 1ª necesidad, indicando a los demás comerciantes precios según conveniencias particulares, no atreviéndose la gente a protestar por estar por medio el repetido Alcalde.
 Segundo a ficha era de carácter “especial aparentemente pusilímine (sic), carece del recto criterio que imponen las actuales circunstancias” e estaba moi influenciado polo secretario.

miércoles, 3 de octubre de 2012

Masonería en Pontevedra (VI). Delacións.



Sempre se dixo que a represión non é só froito da actividade dun grupo de asasinos con poder senón que, cando sucede a gran escala, precisa da complicidade, por acción ou omisión, dunha parte importante da poboación. Nos anos do medo, as denuncias anónimas constituíron unha fonte importante para a persecución de moitas persoas, houbo tanto entusiasmo practicándoas que o propio réxime tivo que ditar normas sobre elas e, nalgúns casos, multar aos denunciantes; a xeito exemplarizante, non son raras as novas nos xornais sobre sancións por denunciar feitos non comprobados.
A condición de masón, polo seu carácter reservado, prestábase a este tipo de acusacións nunha época na que a presunción de inocencia non era a norma. Son abundantes os testemuños nos que se acusa de pertenza á masonería, algúns de particulares impulsados por rancor, envexa ou por tentar congraciarse co novo réxime e facer esquecer militancias pasadas, outros testemuños foron utilizados dende distintos sectores do propio réxime nas liortas internas polo poder.
Así atopamos, en informes de Falange, veladas alusións sobre as supostas simpatías masónicas do gobernador Macarrón e a súa posible complicidade na protección a membros da masonería. Existen tamén informes sobre distintas personalidades, algunhas delas ocupando cargos relevantes tras o golpe militar, de conivencia con masóns e acusacións de pertenza á masonería; este é o caso de varios marinenses, entre outros algúns coñecidos armadores, un deles relacionado familiarmente cun importante dirixente falanxista pontevedrés. Este armador chega a ser detido aínda que foi posto en liberdade días máis tarde. Estes informes están baseados en sospeitas e rumores: “por lo cual es lógico sospechar que ese señor pertenecía a esa infame secta”, “es señalado como tal por casi todo el pueblo”, “ se sospecha que pertenece a la masonería por ser rumor público”, “ también se sospecha, ignorando con que fundamento”, son frases que aparecen habitualmente. Un parágrafo resulta significativo: 
  Con toda seguridad que además de las personas de que se hace mención hay muchas más que desconozco pero apretando e interrogando a las citadas podían descubrirse las demás.
Dentro das propias forzas policiais tampouco están ausentes as acusacións; o trece de xuño de 1937, o capitán da Guardia Civil Ramón Merino Morales prestaba declaración e afirmaba:
 que desde hace tiempo está enemistado personalmente con el capitán de su mismo Instituto, don Francisco González [O Rabioso] por motivos que no cree del caso exponer, constándole y está dispuesto a demostrar, que desde fecha muy anterior, para satisfacer venganzas personales, trataba de mezclarle intencionadamente, en asuntos que afectaran a su dignidad, creyéndole por tal motivo, iniciador de las diligencias que originan el actual exhorto y haciéndolo constar para los oportunos efectos de justicia.
Entre as denuncias de particulares algunhas acadan altos graos de fervor acusatorio; tomemos como exemplo a que efectúa, ante o xuíz encargado destes temas, un coñecido almacenista de mobles vigués o 26 de xuño de 1937 da que reproducimos un parágrafo respectando a grafía orixinal:
en mi conciencia y en mi corazón cristiano, junto con el sentimiento de justicia, no en menor grado el de caridad cristiana; pero costando a España y aunque en menor parte, al mundo, tantos dolores y tanta ruina, y lo que es compendio de todo, tanto ultraje a Dios y falta de amor al prójimo, que provocaron esa criminal secta y esas malditas como ella ideas ¿PUEDE UN ESPÍA DE LA MASONERÍA GOZAR DE LIBERTAD PARA PROSEGUIR EN SUS CRIMINALES INTENTOS YA QUE ES DE JUZGAR HUMANAMENTE QUE A ESO SERVIRÁ? Por el honor de Dios y por el bien de nuestra Patria, es para mi un ineludible deber, poner en su conocimiento lo antes relatado, quedando con el mayor respeto suyo affmo s.s.

As fontes documentais utilizadas proceden do TERMC, causa 155/1937.

miércoles, 19 de septiembre de 2012

Masonería en Pontevedra (V). Dilixencias.


 
Dende a sé central do Tribunal Especial para la Represión de la Masonería y del Comunismo, sita no madrileño paseo do Prado, dirixíanse as pescudas sobre os acusados de pertencer a esta asociación. Eran habituais os exhortos dirixidos aos xuíces de instrución das distintas localidades para que tomasen declaración a algún sospeitoso, no caso de que non puidese efectuala en Madrid. Transcribo un modelo de oficio (mod.99) que se completaba cos datos dos indagados e  engadíaselle algún apartado específico, se fose o caso. Corresponde ao enviado, con data de 28 de marzo de 1946 e rexistrada a entrada co nº 415 de data 3 de abril do mesmo ano no xulgado de 1ª Instancia e Instrución de Pontevedra, para interrogar a un sospeitoso da capital.

Don...............Juez Instructor número......del Tribunal Especial para la Represión de la Masonería y del Comunismo, con residencia en el Paseo del Prado, número 6, Madrid.
Al de igual clase de 1ª Instancia e Instrucción de..................
HAGO SABER: Que en este Juzgado y por la Secretaría del que refrenda se sigue........número......contra...................................................................................................................................................................................................................................................................................en el cual se ha acordado dirigir a V.S. el presente, por el que en nombre del Jefe del Estado le exhorto y requiero, y en el mío le ruego se sirva aceptarlo, acusarme recibo y practicar las diligencias que a continuación se expresan, devolviéndomelo cumplimentado a la mayor brevedad, pues en hacerlo así administrará justicia.
DILIGENCIAS QUE SE INTERESAN: Que se reciba declaración al encartado, con arreglo a los extremos siguientes:
1.- Las generales de la Ley.
2.- Manifieste fecha de su ingreso en la Masonería, nombre simbólico adoptado, Logia o Logias a que hubiere pertenecido, Grado o Grados que alcanzara y cargo o cargos desempeñados.
3.- Manifieste si se dió de baja, expresando en caso afirmativo, fecha y forma en que lo hizo.
4.- Manifieste si le fué advertido en la iniciación que la Masonería está excomulgada por la Iglesia y si tiene hecha abjuración ante las Autoridades Eclesiásticas presentando en caso afirmativo el certificado que lo acredite.
5.- Manifieste los motivos que le indujeron a ingresar en la Masonería.
6.- Manifieste los nombres y apellidos de sus compañeros de Logia.
7.- Manifieste su afiliación y actividades políticas antes y después del 18 de julio de 1936.
8.- Manifieste si ha sido objeto de algún procedimiento o sanción por el hecho de haber pertenecido a la Masonería.
Aparecen dous puntos engadidos a máquina:
9.- Manifieste las causas por las que no presentó la declaración retractación que previene la ley de 1º de Marzo de 1940.
10.- Las que se deriven de las anteriores y su celo sugiera al instructor.
Dado en Madrid a veintiocho de Marzo de mil novecientos cuarenta y seis.

Agradecemento:  Con esta entrada acadamos o número cen neste blogue adicado a divulgar o sucedido en Pontevedra e comarca en tempos da 2ª República e primeiros anos do franquismo. Nestes anos foron miles os visitantes e moitos os enlaces noutros lugares da rede; a todas as persoas que len o blogue, ás que fan comentarios de louvanza ou de disentimento, a quen o enlaza...o meu agradecemento e continuaremos  o tempo que os ánimos permanezan. Unha aperta.

martes, 4 de septiembre de 2012

Masonería en Pontevedra (IV): Adeus a unha antiga sé masónica.



Fai anos falamos neste blog da loxia masónica que se reunía nun local do barrio pontevedrés do Burgo. Logo do golpe militar, na década dos corenta, algúns dos asistentes a esas reunións foron encausados por sospeitosos de afiliación masónica e tamén escribimos aquí sobre as súas desventuras. Entre os asistentes ás reunións atopamos personaxes tan coñecidas como o boticario Joaquín Maquieira, o médico Amancio Caamaño, o ex-alcalde Andrés Corbal, o concelleiro Arturo Rey, o procurador Maximiliano Pérez Prego e os avogados Isidoro Millán, Joaquín Poza Juncal, José Echeverría e Avelino Silva Güimil, entre outros.
O último dos citados, Avelino Silva, solteiro, natural de Meis e veciño de Pontevedra; estivo afiliado ao Partido Republicano e asistiu á xuntanza de Lestrove en 1935 representando ao Partido Republicano Federal; no 1931 participou na fundación do Partido Radical do que foi o primeiro presidente en Pontevedra e, no 34, solicita a alta en Unión Republicana. Entre as súas amistades atopamos personalidades pertencentes á masonería como Gonzalo Martín March (gobernador civil de Ourense en tempos da República), Manuel Guillán Abalo, Amancio Caamaño e Gerardo Abad Conde, de quen afirma que foi o lles insinuou ao grupo de persoas antes citado a creación dunha loxia.
Avelino Silva foi procesado por masón a pesar de negar esta pertenza.
Non foi fácil a localización da casa do Burgo na que se reunían “con objeto de leer las Hojas Libres y hablar de política”, como afirma Silva ao ser interrogado en 1937; logo de localizar nova documentación sobre a masonería na nosa capital, xa se pode afirmar con total seguridade que a loxia estaba radicada na casa, propiedade de Avelino Silva, na que (ironías do destino) estivo situado moitos anos o cuartel da Garda de Asalto e , despois, da Policía Armada.
Esta casa apareceu ultimamente nos medios de comunicación debido a que é unha das expropiadas na reforma do campo de Pasarón e que será derrubada proximamente. Pérdese así un edificio histórico máis da nosa Pontevedra.

lunes, 30 de julio de 2012

Pontevedra, outubro de 1934 (4)




En diversos xornais insístese na necesidade da moderación nas sancións e de evitar inxustas acusacións, vinganzas e delacións anónimas, así o xornal estradense El Emigrado (16-10-34),
 En estas horas abrumadoras, somos todos los españoles partícipes obligados a compartir las amarguras de la Patria, y somos todos, también obligados, a laborar por la restauración de una paz moral y material que una los espíritus en hermandad Nacional, por la reconstrucción de cuanto, en unas horas de obsesión, nos hayan hecho destruir [...]y esperamos del patriotismo de los hombres que se hallan al frente de los destinos de la Patria la suficiente serenidad y acendrado patriotismo, para que entre hijos de una misma patria se reinstaure el imperio de la conciencia, usando del escalpelo de la justicia con mesura y tino.
Continúa o goteo de postas en liberdade de presos, alternados con consellos de guerra. O doce de decembro son liberados os destacados dirixentes da federación obreira Manuel García Filgueira (presidente), José Oliveira (vicepresidente) e Andrés Rey (bibliotecario). Son trasladados ao penal de El Dueso varios veciños de A Estrada (Manuel Coto Chan, Higinio Carracedo e Manuel Vázquez Otero) que estaban presos na capital e foran condenados á pena dun ano 4 meses e un día por participar nos sucesos revolucionarios. Ábrese de novo o prazo para solicitar licencias de caza.
O 18, presididos polo coronel de artillería Mario Sánchez, celébranse consellos de guerra contra Jesús Diéguez Noguerol por tenencia ilícita de armas, Segundo Lorenzo García por intento de agresión a man armada e Carlos Pérez Cameselle, axente de arbitrios de Vigo, por rebelión. Ao día seguinte son liberados os veciños de Domaio José Palmás Pastoriza, Josefa González Crespo, Benito Calvar Calvar e Manuela Ríos que estaban no cárcere acusados de coaccións. O día 29 son detidos en Salcedo, por repartir follas subversivas, Gerardo Martínez Villanueva, José Gómez Pereira e Enrique Cochón.
O 5 de febreiro celebrouse consello de guerra contra Valeriano Riobó acusado de intervir no pasado movemento revolucionario e cunha petición fiscal de dez anos de cárcere, foi defendido por José Adrio Barreiro que logrou a absolución do inculpado. Días despois deteñen en Marín aos militantes comunistas Daniel Gómez Martí e José García Busto como presuntos autores de rótulos subversivos. O 24 de dito mes refórzase a garda do cárcere debido aos rumores dunha evasión de presos políticos.
Pouco a pouco recóbrase a normalidade e o 7 de marzo levántase o estado de alarma, substituído polo de prevención e o 29 remata a clausura das sociedades pero con advertencia da necesidade de que cumpran a legalidade. Aínda así, non se autorizan os actos obreiros do 1º de maio e detense a Antonio Prieto Roque, de Campolongo, que estaba reclamado polo xulgado militar por teren topado no seu domicilio armas e munición en abundancia. En maio deteñen a José Iglesias Rey, canteiro de 23 anos, a quen o capitán da Guardia de Asalto atopoulle unha folla clandestina e a Benigno Vidal Couto, labrador de 18 anos, ambos de Bora; a José Fernández, metalúrxico, José Cortegoso Solla, Eladino Castro Torres, os tres de Mourente, por coaccións a obreiros que ían traballar e tamén a 4 persoas mais como medida preventiva.
Volvamos a finais de 1934. Os incidentes entre militantes de esquerda e dereita aumentan e sucédense continuos enfrontamentos e denuncias. O 30 de outubro pola noite, o militante fascista José Outerelo Carril foi mallado a paus en Salcedo “por un grupo de salvajes que campea en aquella parroquia”
A prensa de esquerda denuncia as tropelías de mozos fascistas como o asalto e roubo da imprenta do xornal socialista La Hora mentres o seu dono, Ramiro Paz, estaba no cárcere, asalto que quedou impune a pesar de que o rumor público sinalou inmediatamente aos seus autores; días despois asaltaron o quiosco dos mesmos donos na praza da República.
 Además, estos elementos, descaradamente no solo no niegan nada, sino que dicen estar dispuestos a acabar por todos los medios no solo con las organizaciones de izquierda, cosa ya de por si condenable sino también con lo que es mucho más grave con el Estado republicano que la Autoridad tiene el deber de guardar. (El País 20-12-34.)
Un grupo de mozos galeguistas repartiu unhas follas nas que lembraban o aniversario da morte de Pardo de Cela e que remataban coa frase “Viva Galicia Ceibe” e acabaron detidos tres deles e rexistrado e clausurado o centro galeguista; a actuación policial contrastaba coa inhibición cara elementos fascistas como “el mismo joven a quien se acusa como autor principal” das tropelías citadas anteriormente. O militante falanxista Vicente Couceiro Amor, que denunciou aos galeguistas polos pasquíns, volveu a presentar denuncia contra o galeguista José Luis Fontenla Méndez acusándoo de que lle pegara e insultara na Ferrería con motivo da denuncia citada. Os galeguistas detidos foron postos en liberdade o 27 de decembro. Hai multitude de denuncias por agresións: Benito Lago Currás denuncia ao fascista José Torres e outros por maltratalo e lesionalo na rúa Xan Guillermo. Na madrugada do día de Nadal, o veciño de Salcedo Gerardo Bao Rúa foi agredido cunha navalla que lle causou unha ferida no peito, polo veciño de Mourente Constantino Rozados. No baile do Pino, na carreteira de Vigo, (3-1-35) un grupo de individuos agrediron e lesionaron a un tal José Piñeiro co pretexto das súas ideas políticas; foi detido o veciño de Salcedo Celestino García. Tamén houbo denuncias contra dous mozos de Salcedo por arrebatarlle a un vendedor varios exemplares do voceiro dereitista J.A.P. e rompelos.
As consecuencias dos sucesos de outubro foron de diversa orde. A represión foi moi dura, o número de detidos e despedidos alto, moitos centros obreiros foron clausurados, concelleiros e outros cargos destituídos, etc. A esquerda adoptou como obxectivo a consecución da amnistía para os encarcerados e a reposición nos seus postos de traballo dos despedidos.
Foi premonitorio o xornal El País (11-10-34): 
 Dos distintas maneras de ver la esencia de la República y sus fines han conducido a ellos. Y, cualquiera que sea el resultado de esta gesta trágica, en la vida de España queda trazado un hondo surco que ha de influír sobremanera en el futuro.
E así foi, co golpe militar do 36, o ter antecedentes de participación nalgún incidente ou ser detido no 34 constituíu un agravante a ter moi en conta nos xuízos ou para ser obxecto dos “paseos”; como exemplo, dos citados ao longo destas entradas referidas aos sucesos de outubro, foron asasinados (en diversas modalidades): Augusto A. González, Manuel Amoedo, José Gallego, Víctor Moldes, Antonio Blanco, Alexandre Bóveda, Cristóbal Peñín, Juan M. Gómez, Dionisio González, Andrés Rey, José García Busto, Ramiro Paz, Gerardo Bao, entre outros.

domingo, 22 de julio de 2012

Pontevedra, outubro de 1934 (3)




Ao día seguinte, as forzas conservadoras pontevedresas comezan a recollida de donativos con destino a unha homenaxe que se tributaría ás forzas do exército e da orde pública e que tiña como finalidade rehabilitar a imaxe das forzas que participaran na represión destes días. Destacan o gobernador civil, Diego Fernández Gómez (500 pesetas), o tenente coronel retirado Francisco Lorente Armesto (200), Enrique Marescot (500), a Deputación (5000), Bernardo López Suárez e o seu fillo (500), José Malvar Corbal (300), a patronal (5000), Víctor Lis (50) e, entre outros, como xa dixemos, Castelao (18,30). Noutras datas tamén atopamos as doazóns do Claustro de profesores do instituto (244,30), Unión Femenina de Derechas (500), do notario Antonio del Río (250), etc.
Pola noite, tiroteo na rúa Cousiño. Instrúese xuízo sumarísimo contra Juan Manuel Gómez Corbacho, acusado de fabricar bombas e detido no garaxe de Fonseca cando manipulaba botellas de líquidos inflamables, e contra Manuel Amoedo por posesión de armas.
 O día 16 comezan as sesións do tribunal militar, preside o tenente coronel xefe da caixa de reclutas, Fernando Sánchez González, e de vocais exercen os capitáns Eduardo Rodríguez González, José Álvarez Sánchez, José Albert Meléndez, José Fernando Ponte Conde e Manuel Casal Castro.
Continúan as detencións: José Bolaño, Manuel Muíños, Saturnino Fragueiro, presuntos implicados na fabricación de explosivos, Manuel Pérez Calvo, estudante de 16 anos por dar vivas á revolución social, Luis López Méndez, Valeriano Riobó, Carlos Varela e José Cortizo, o último por atentado. Por falta de espazo e mal estado das instalacións do cárcere capitalino, moitos dos detidos son conducidos ao pontón Minerva do Polígono de Tiro Naval Janer en Marín. O día 18 restablécese a pena de morte.
Fóra do xugo da censura, o xornal Acción Gallega (20-10-34), órgano da Federación de Sociedades Gallegas de Bos Aires, fai unha durísima crítica da represión gobernamental e escribe:
 El triunvirato Alcalá-Lerroux-Gil Robles llenó a España de sangre y lágrimas. Con los cañones, los aeroplanos y tropas y legiones marroquíes, la dictadura monárquico-clerical-fascista aplastó los anhelos de justicia y libertad del pueblo español.
 No apartado “No hay nacionalismos, solo hay dos clases” critica a inacción dos partidos nacionalistas:
 En cuanto a los nacionalistas vascos y gallegos, tampoco se han movido, a pesar del programa autonomista de la Alianza Obrera. Solo hemos visto a los obreros luchar heroicamente y a las clases privilegiadas apoyando a los tiranos.
Pouco a pouco recobran a liberdade algúns dos detidos, o 1 de novembro libérase ao policía municipal Dionisio González que fora acusado de
repetidos actos de coacción con las lecheras y otros proveedores de los mercados públicos de la capital, a quienes exhortaba – según dijeron- para no aprovisionar Pontevedra.
O día 4 poñen en liberdade a Clemente Baltasar, Manuel Loureiro, José Fontán, Valentín Ramírez, Diego Bouzón (de Marcón) e Francisco Piedras (de Xeve), este último detido por repartir follas clandestinas e os outros por coaccións.
Pero as detencións continúan nos meses seguintes: o 8 de novembro prenden ao dependente de comercio de 19 anos Esteban Beltrán Paz, por lanzar silbidos no teatro Principal ao aparecer as imaxes do xeneral López Ochoa e outras autoridades. Publícase unha requisitoria contra Alejandro Gama para que se presente ante o xuíz militar Salvador Foronda por estar incurso en delito sinalado no bando do 7 de outubro. O 14 prenden ao mestre socialista de Redondela Manuel Martínez Pereiro, de 42 anos, reclamado polo xuíz militar porque nun rexistro efectuado no grupo escolar atopáronse documentos da Casa do Pobo. Trasladan a Pontevedra ao búlgaro Basilio Voltchkoff, de 31 anos, detido en Vigo por sospeitar da súa participación nos sucesos revolucionarios e ocupárselle folletos extremistas e documentos escritos en búlgaro. Volven a deter a Manuel García Filgueira, Víctor Lamas e AndrésRey como consecuencia dunha denuncia por insultos e ameazas interposta polo tenente de alcalde Eduardo Rodríguez Fontenla “Palomita”, polo mestre de obras Cándido García Hermida e por Evaristo González; García Filgueira e Rey acababan de saír do cárcere.
Continúan os traslados de detidos ao Polígono Janer en continxentes elevados: un grupo de 30 o día sete e de dez o vintetrés. Os últimos presos detidos neste recinto militar sería un grupo de nove, liberados o 27 de decembro.
O día 2 de novembro, o capitán Bernal, que tería un destacado papel represor logo do golpe do 36, marcha a Asturias con 20 gardas civís para formar parte da columna do tristemente celebre comandante Lisardo Doval. A dereita pontevedresa mobilízase organizando actos de apoio ás forzas participantes na represión e de lembranza das vítimas: a Juventud Masculina de Acción Católica organiza un funeral polas vítimas do movemento revolucionario na igrexa de Santa María.
O día 4 celébrase a homenaxe ás forzas armadas, sérvese un viño de honor no concello para xefes e oficiais. No bar Calixto ofreceuse unha comida aos subalternos de telégrafos e teléfonos, con elocuentes palabras do deputado IsidoroMillán, orador habitual neste tipo de actos. Nos cuarteis sérvense comidas especiais ás clases de tropa e o gobernador Diego Fernández diríxelles unhas palabras: 
 Pasaron ya las horas de angustiosa inquietud, de zozobra y sobresalto. Las gentes, que en horas de locura y de terrible insensatez, se lanzaron un día a la revuelta, empujados por un afán bárbaro de destrucción, y que en sus demasías llegaron a los más execrables excesos, y ni siquiera se han detenido ante la propia integridad nacional, vencidos y acorralados, están de nuevo sometidos al imperio de la Ley. [...] Porque el establecimiento del orden y el sometimiento de cuantos, miserablemente, se pusieron fuera de la legalidad establecida, y a la estrangulación rápida y total de la revolución amenazante, se llegó por el esfuerzo admirable, por la lealtad y el patriotismo, por nadie superado, por la disciplina, el arrojo y el espíritu de sacrificio de nuestro Ejército y de nuestra Marina, gloriosos cual el que más, del Benemérito Instituto de la Guardia Civil [...] Españoles: olvidemos nuestras diferencias y hagamos un descanso en nuestras luchas. La tregua patriótica se impone. A ella es obligado llegar. Fundidos en los más excelsos ideales nacionales dispongámonos al cumplimiento de nuestro histórico deber. ¡Viva España! ¡Viva la República!